Een eerlijke arbeidsmarkt? Hoe objectief is een assessment?

Inclusiviteit is en blijft een belangrijk onderwerp. Ook op de arbeidsmarkt, waar (onbewuste) discriminatie helaas nog altijd voorkomt. Een veelgehoorde oplossing is om kandidaten daarom een assessment te laten doen. Zo zou men objectief kunnen meten of een kandidaat geschikt is. Maar toch is een assessment niet altijd zo eerlijk als we denken.  

Ons kiest ons

Bij iedere sollicitatie speelt, bewust of onbewust, similarity bias een rol. Dit is de neiging om voor iemand te kiezen die op ons lijkt of ‘die goed in het team past’. Volgens Michelle Stratemeyer voelen we ons van nature aangetrokken tot mensen waarin we onszelf herkennen. Dat gebeurt grotendeels onbewust, maar het maakt een echt eerlijke selectie lastig.

Ook assessments zijn niet automatisch objectief

Een manier om deze bias te verminderen is een assessment. Iedereen maakt immers dezelfde test onder dezelfde omstandigheden. Toch zijn deze testen niet per definitie neutraal. Veel assessments zijn immers ontwikkeld vanuit een westerse context. Taalgebruik, voorbeelden en denkwijzen sluiten daardoor niet altijd aan bij kandidaten met een andere culturele achtergrond. Gevolg: vragen worden anders geïnterpreteerd of minder goed begrepen. 

Het ligt eraan waarmee je vergelijkt

Daar komt bij dat testen onderling verschillen. Neem IQ-testen: die worden vaak gezien als objectieve graadmeter, maar de “meetlat” is niet overal gelijk. Dezelfde persoon kan op verschillende testen of in verschillende landen anders scoren. Ook de normgroep speelt een grote rol. Testresultaten worden altijd vergeleken met een referentiegroep. Als die niet representatief is voor de kandidaat of de functie, zegt de uitkomst minder over het werkelijke niveau.

Welke normgroep passend is, hangt af van het doel. Wil je kandidaten internationaal vergelijken? Dan kan één normgroep logisch zijn. Wil je bepalen of iemand geschikt is voor een functie in een specifiek land? Dan moet de normgroep daarop aansluiten.

Wanneer werkt een assessment wél?

Gelukkig kan een assessment absoluut bijdragen aan een eerlijke selectie, mits je er bewust mee omgaat.

Een aantal tips voor een zo eerlijk mogelijk assessment:

• Kies alleen voor gevalideerde en gecertificeerde testen
• Stem de test altijd af op het doel, de functie en de doelgroep
• Gebruik de juist normgroep
• En combineer met andere methoden, bijvoorbeeld een gestructureerd gesprek of een blinde cv-selectie.

Organisaties zoals het Nederlands Instituut van Psychologen beoordelen testen onder andere op betrouwbaarheid en ‘fairness’: in hoeverre worden resultaten beïnvloed door niet-relevante factoren.

Meer weten?

Wil je meer weten over assessments of wil je weten welk assessment je het best kunt inzetten? Neem gerust contact met ons op voor vrijblijvend advies. We denken graag met je mee, zodat je medewerker én je organisatie zeker verder kunnen.