Het Pygmalion-effect: verwachtingen beïnvloeden prestaties
Wat je van mensen verwacht, heeft meer invloed dan je denkt. Of het nu gaat om medewerkers, klanten of collega’s: verwachtingen sturen gedrag. Altijd, ook als je ze niet uitspreekt. Dat noemen we het Pygmalion-effect.
Wie vertrouwen krijgt groeit, wie minder vertrouwen krijgt blijft achter
Het Pygmalion-effect beschrijft een simpel maar krachtig mechanisme: hoge verwachtingen leiden vaak tot betere prestaties, lage verwachtingen tot slechtere. Mensen passen hun gedrag namelijk (onbewust) aan op de verwachtingen die bijvoorbeeld een leidinggevende van hen heeft. Krijgt iemand vertrouwen? Dan verbeteren de prestaties. Krijgt iemand geen vertrouwen? Dan verslechteren ze.
Hoe werkt dat in de praktijk?
Ook al spreek je je verwachtingen niet uit, ze blijven zelden in je hoofd. Je laat ze zien in zichtbaar gedrag of hele kleine details, zoals de manier waarop je iemand groet of de werkplek die de persoon krijgt.
- Je geeft meer aandacht aan iemand van wie je veel verwacht
- Je geeft vaker positieve feedback
- Je daagt iemand meer uit
- Je bent geduldiger als iets niet meteen lukt
Dat lijkt subtiel, maar het effect is groot. De ander voelt dit aan, krijgt meer vertrouwen en gaat zich daarnaar gedragen. Zo ontstaat een zichzelf versterkende cirkel – een self-fulfilling prophecy.
Onderzoek: verwachtingen maken echt verschil
Het Pygmalion-effect werd bekend door een experiment van onderzoekers Rosenthal en Jacobson. Zij vertelden docenten dat bepaalde leerlingen veel potentie hadden. In werkelijkheid waren deze leerlingen willekeurig gekozen. Juist deze leerlingen gingen aantoonbaar beter presteren. Niet door hun talent, maar door de verwachtingen van hun docent.
Het Pygmalion-effect is overal; ook op het werk
Hoewel het effect vaak wordt uitgelegd met voorbeelden uit de klas, speelt het overal. Dus ook op de werkvloer. Probeer je daarom bewust te zijn van je aannames en de details waarin je dit uit. Kleine gedragsverschillen maken een groot verschil!